Open Monumentendag Cranendonck

Deelnemers Zaterdag

 

Deelnemers Zondag

R.K. kerk H. Johannes de Doper - Soerendonk

De Sint-Johannes Onthoofdingkerk is de parochiekerk van Soerendonk, gelegen aan Dorpsstraat 25.
Oprichting van de parochie: 21 oktober 1819

De kerk is een Waterstaatskerk uit 1838, en J. van der Reydt was de architect. Het is een bakstenen bouwwerk in neoromaanse stijl. In 1932 werden, naar ontwerp van Joseph Franssen , ook transept en koor toegevoegd.
De toren heeft drie geledingen en wordt gedekt door een ingesnoerde naaldspits. Toegangsdeur en rondboogvensters zijn omlijst met rode baksteen. Ook is er een vieringtorentje.

Orgel

Het orgel stamt uit 1843 en is een eenklaviersorgel, vervaardigd door L. Vermeulen en in 1847 nog uitgebreid.
Het is het oudste bewaard gebleven Vermeulen-orgel en geklasseerd als rijksmonument.

Geschiedenis

Soerendonk behoorde van oudsher tot de parochie Maarheeze. Per 21 oktober 1819 werd Soerendonk een zelfstandige parochie.
Het oude centrum van Soerendonk lag tot circa 1800 op het punt waar nu de wegen Heuvel, Kruisstraat, ’t Winkel en Van Sevenbornlaan samenkomen.
Tot 1836 bevonden zich daar de Sint-Janskapel met kerkhof, het schoolhuis en het raadhuis.

Met de bouw van een nieuwe kerk in de jaren 1836-1838 verschoof het centrum langzamerhand naar de huidige Dorpsstraat. Soerendonk had zich in 1819 kerkelijk afgescheiden van de Heilige Gertrudisparochie van Maarheeze. Tot de bouw van de nieuwe kerk bleef men gebruik maken van de schuurkerk, eveneens gelegen in de Dorpsstraat, ter hoogte van de huidige panden Dorpsstraat 35 en 37.

Het kerkgebouw kwam tot stand in een periode dat het Rijk zich nadrukkelijk bemoeide met de kerkenbouw. Door de groei van de katholieke bevolking in de eerste helft van de 19e eeuw was er behoefte aan grotere en aan nieuwe kerken. Ook de koningen Willem I en Willem II zetten zich in voor de kerkenbouw. Het Rijk betaalde mee in de bouwkosten en de kerken werden ontworpen door ingenieurs van Waterstaat. De kerk van Sint Jan Onthoofding van Soerendonk werd dan ook met overheidssteun gebouwd onder architectuur van J. van de Rijt, opzichter bij het Departement van Waterstaat. In oorsprong behoort het Soerendonkse kerkgebouw dan ook tot de meestal als ‘Waterstaatstijl’ aangeduide neoclassicistische stijlvorm, hetgeen nog te zien is aan het huidige schip. In 1838 werd de kerk, een eenbeukig zaalgebouw met een toren, in gebruik genomen en in 1849 geconsacreerd door mgr. J. Zwijsen.

Uitbreiding

Een eeuw later, in 1932, werd het kerkgebouw aanzienlijk vergroot: het oude priesterkoor werd afgebroken en men bouwde twee zijbeuken en een nieuw priesterkoor aan onder architectuur van J. Franssen uit Roermond. Daardoor is de oorspronkelijke stijl minder herkenbaar geworden. Het huidige kerkgebouw heeft een kruisvormige plattegrond.

Kerkhof

Op het aanliggende kerkhof bevinden zich nog diverse oude grafmonumenten. Ook staat er nog een eenvoudig lijkenhuisje uit 1873.

Urinoir

Verder bevindt zich naast de rechter pilaster van het hekwerk voor de kerk een uniek monumentje: een heus urinoir, gebouwd in 1956.
Bij de ingang hiervan bevinden zich twee kijkgaten, uiteraard in de vorm van een kruis.

Interieur kerkgebouw

Tot de huidige inventaris behoren o.a.: oude hoofdaltaar met draaibaar tabernakel uit 1838, Maria-altaar uit 1838, ciboriumaltaar uit 1932, kruiswegstaties uit 1934, communiebanken uit 1936, schilderij Sint Jan Onthoofding uit 1838, plafondreliëfs uit 1838 en het kerkorgel uit 1843.

Vermeulenorgel 1843

Het kerkorgel werd in 1843 vervaardigd door orgelbouwer Lambertus Vermeulen uit Weert. Het is het oudst nawijsbare orgel van deze firma. In 1989-1992 werd het orgel gerestaureerd. Op 2 oktober 1992 werd het orgel weer in gebruik genomen; sindsdien is het orgel van de kerk van Soerendonk een rijksmonument.

Luidklokken

Ouder dan het kerkgebouw zijn de twee historische luidklokken: zij dateren uit 1435 en 1540. Ze hangen in een oude houten klokkenstoel. De oudste klok, de Mariaklok uit 1435, is gegoten door Jan van Asten. De tweede klok uit 1540 is toegewijd aan Jezus en is gegoten door Jan Waghevens.

Kerkpatroon

De kerk van Soerendonk heeft als patroonheilige de ‘H. Joannes de Doper in zijn Onthoofding’.
Sint Jan was sinds 1443 de patroon van de oude kapel op de Heuvel.
Sint Jan kreeg twee feestdagen toegewezen: 24 juni zijn geboortedag en 29 augustus de dag waarop hij is onthoofd.
Soerendonk viert het patroonsfeest eind juni tijdens de kermisdagen .

Dorpsstraat - Soerendonk - kerk

 

 

Monumenttype: Rijksmonument
Adres: Dorpsstraat 25
Plaats: Soerendonk
Bouwjaar: 1838
Functie: Religieus
Architect - Ontwerper: J. van der Reydt / Joseph Franssen

Gelukzoekers - Een docufictiefilm over 400 jaar teutenhandel in de kempen

 

Open Monumentendag Cranendonck 2022 is mogelijk gemaakt met medewerking van:

Heemkundekring "De Baronie van Cranendonck"